پل الله وردی خان ( سی و سه پل ) ، اصفهان
اين پل كه در حدود 300 متر طول و 14 متر عرض دارد، به
هزينه و نظارت سردارمعروف شاه عباس اول صفوي بنام اللهورديخان در سال
1005 هجري قمري بناشده است. در دوره صفويه،مراسم جشن آبريزان يا آبپاشان
ارامنه در كنار اين پل صورت ميگرفت. ارامنه جلفا، مراسم «خاج شويان» را
نيزدر محدوده همين پل برگزار ميكردهاند. پل مزبور يكي از شاهكارهاي معماري
و پل سازي ايران و جهانمحسوب ميشود.
پرسپوليس (تخت جمشيد) - مرودشت
بر فراز تپه سنگي كوه رحمت در جلگه مرودشت، ويرانههايبجامانده از كاخ
تخت جمشيد نمايان است. كاخهاي بزرگ تخت جمشيد از زمان داريوش اول (521
پيش ازميلاد) تا صد و پنجاه سال بعد از وي بنا شدهاند. راه ورود صفه،
پلكانهاي دو طرفه است كه از هر طرف 110 پله پهن و كوتاه دارند. بالاي
پلكانها، بناي ورودي تخت جمشيد قرار گرفته كه ساختمان عظيم «دروازه بزرگ»
بادو گاو بالدار سنگي با سر انساني روي آن حجاري شده است. غير از دروازه
ورودي، دو دروازه خروجي يكي روبه جنوب و ديگري رو به شرق قرار دارند و
دروازه جنوبي به كاخ آپادانا، يا كاخ بزرگ بار، راه دارد. وسعت كاختخت
جمشيد 125 هزار متر مربع میباشد . مجموعه كاخهاي تخت جمشيد، در سال 330 پيش
از ميلاد به دست اسكندر مقدوني به آتش كشيده شد و تمامبناهاي آن به صورت
ويرانه در آمد. از بناهاي بر جاي مانده و نيمه ويرانه، بناي مدخل اصلي
تخت جمشيدميباشد كه به كاخ آپادانا معروف است و مشتمل بر يك تالار مركزي
با 36 ستون و سه ايوان 12 ستوني درقسمتهاي شمالي، جنوبي و شرقي است كه
ايوانهاي شمالي و شرقي آن بوسيله پلكانهايي به حياطهايمقابل متصل و
مربوط ميشوند. بلندي صفه در محل كاخ آپادانا 16 متر و بلندي ستونهاي آن
18 متر است. اينمجموعه در فهرست آثار تاريخي ايران و يونسكو به ثبت رسيده
است.
نقوش طاق بستان ، كرمانشاه
طاق بستان يا «طاق وستان» در سمت راست ورودي شهر كرمانشاه، در شمالشرقي
اين شهر، مجموعهاي از سنگ نگارهها و سنگ نبشتههاي دوره ساساني است كه
با فضاي مركبي از كوه،چشمه و آب به گردشگاهي مصفا و چشم اندازي دلانگيز
بدل شده است . پس از ورود به مدخل طاق بستان، اوّلين سنگ نگاره به
اردشير دوّم مربوط است. اردشير بين اهورامزدا وميترا قرار گرفته، روي خود را
به سوي اهورامزدا برگردانده و با دست چپ حلقه مودت را از وي دريافت
ميكند.زير پاي شاه و اهورامزدا دشمن يا «اهريمن» بر زمين افكنده شده است.
بعد از اين نقش، طاق كوچكي قرار داردكه پيكره شاپور دوم و پسرش شاپور سوم
بر آن ديده ميشود. بالاي هر كدام از اين سنگ نگارهها در سطوري بهخط
پهلوي ساساني صاحب نقش معرفي شده است.