مرکز استان کرمانشاه
كرمانشاه مركز استان كرمانشاه در فاصله 526 كيلومتري تهران واقع
شده و آب و هواي معتدل دارد.كرمانشاه يكي از شهرهاي باستاني ايران است و
گفته ميشود كه آن را طهمورث ديوبند، پادشاه افسانهايپيشداديان ساخته است
و برخي نيز بناي آن را به بهرام پادشاه ساساني نسبت ميدهند. كرمانشاه در
زمان قباداول و انوشيروان ساساني در اوج عظمت بود و در حمله عربها آسيب
فراوان ديد. هم زمان با حمله افغان وسقوط اصفهان، كرمانشاه با تهاجم
عثمانيها تخريب گرديد. كرمانشاه از آغاز قرن 11 هجري قمري روي به آباداني
نهاد. صفويه به منظور جلوگيري از تجاوز احتماليطايفه زنگنه و نزديكي آن با
امپراطوري عثماني اين شهر را مورد توجه قرار دادند. ولي درزمان زنديه
دستخوشآشوب شد. در دوره قاجار از حملات عثمانيها به ناحيه كرمانشاه كاسته
شد. محمّد علي ميرزا در سال 1221 ه. ق به منظور پيشگيري از تجاوز عثمانيها در
كرمانشاه استقرار يافت و خوزستان نيز در قلمرو حكومت او قرارگرفت. نقشي از
محمّد علي ميرزا در طاق بستان بهجامانده است. در سال 1267 ه . ق. امام
قلي ميرزا از طرفناصرالدين شاه به سرحدادي كرمانشاه منصوب شد و در مدّت 25
سال حكومت، بناهايي را احداث و بهيادگارگذاشت. اين شهر در جنبش مشروطه
نقش بسزايي داشت و در جنگ جهاني اول و دوم به تصرف قواي بيگانهدرآمد و
پس از پايان جنگ تخليه شد. در نتيجه جنگ تحميلي عراق، اين شهر خسارت
فراواني ديد و پس ازجنگ اقدامات مؤثري در جهت بازسازي آن صورت گرفت.
نقوش طاق بستان ، كرمانشاه
طاق بستان يا «طاق وستان» در سمت راست ورودي شهر كرمانشاه، در
شمالشرقي اين شهر، مجموعهاي از سنگ نگارهها و سنگ نبشتههاي دوره
ساساني است كه با فضاي مركبي از كوه،چشمه و آب به گردشگاهي مصفا و
چشم اندازي دلانگيز بدل شده است . پس از ورود به مدخل طاق بستان،
اوّلين سنگ نگاره به اردشير دوّم مربوط است. اردشير بين اهورامزدا
وميترا قرار گرفته، روي خود را به سوي اهورامزدا برگردانده و با دست چپ
حلقه مودت را از وي دريافت ميكند.زير پاي شاه و اهورامزدا دشمن يا
«اهريمن» بر زمين افكنده شده است. بعد از اين نقش، طاق كوچكي قرار
داردكه پيكره شاپور دوم و پسرش شاپور سوم بر آن ديده ميشود. بالاي هر
كدام از اين سنگ نگارهها در سطوري بهخط پهلوي ساساني صاحب نقش
معرفي شده است.در سوّمين بخش از اين مجموعه، مدخل طاق از بالا
تاپايين سنگ نگاره زيبايي از نقش فرشتگان بالدار، درخت زندگي، مجالس
شكار گراز در بيشهزار و شكار مرغانو... بهجامانده است كه همراه با
نوازندگان، يك مجلس شادماني را حكايت ميكند. در پايين اين نقش، سواري
براسب، زره پوش و مسلح است كه برخي آن را «نقش پيروز ساساني» و برخي
ديگر نقش خسرو پرويز ميدانند.
كتيبه بيستون
اوّلين تحقيقات علمي درباره نقوش و كتيبههاي بيستون در سال 1835 ميلادي
توسطهنري راولينسون افسر جوان انگليسي به انجام رسيد و پس از آن
دانشمندان بسياري هر يك به كشف گوشهاي ازاين گنجينه تاريخي نايل آمدند.
متن اين كتيبه كه در سال 522 پيش از ميلاد به دستور وي بر دل كوه
حجاريشدهبه شرح جنگهاي 5/2 ساله داريوش و مبارزات او براي رسيدن به
سلطنت را تشريح ميكند.
بر گرداگرد نقوش بيستون، كتيبهاي به سه خط و زبان پارسي باستان، ايلامي
و آكدي به گويش بابلي نو كهمتداول آن زمان بود، نگاشته شده است. ترجمه
ايلامي كتيبه در سمت راست نقوش و نسخه دوم آن در سمتچپ به موازات
كتيبه پارسي باستان و متن بابلي آن در بالاي نسخه دوم ايلامي بر سينه
كوه كنده شده است.كتيبهها و ترجمههاي تكميلي اضافي نيز در اطراف ديواره
تراشيده سمت راست ديده ميشود. متن پارسيباستان كتيبه در 44 سطر به خط
ميخي زيبايي بر سطحي صيقل خورده، كنده شده است.
داريوش هخامنشي در تمام كتيبهها هر بند را با اين جمله آغاز ميكند: "داريوش
شاه ميگويد" تكرار و بياناين جمله عظمت و قدرتي خاص به سبك نگارش كتيبه
داده است. داريوش در سراسر كتيبه، پيروزي خود راخواست اهورامزدا دانسته و
به اين ترتيب تا حدي كتيبه رنگ ديني به خود گرفته است. اين مطلب به
ويژه درستون چهارم كتيبه كاملاً چشمگير است.
قصر شیرین
قصرشيرين در شمال غرب كرمانشاه و در فاصله 692 كيلومتري تهران واقع شده
است. آب و هوايقصرشيرين گرم و از اين حيث از ساير شهرهاي استان متمايز
است.قصرشيرين از شهرهاي قديمي ايران است كه بناي را به خسرو پرويز منسوب
ميكنند،وليدرعصرهخامنشيان نيز آباد بوده است. در اطراف شهر فعلي ويرانههاي
قصرشيرين كهنه، مجموعهاي از سنگ وديوارهاي فرو ريخته، باقي مانده است.
گفته ميشود كه در زمان سلطنت خسرو پرويز باغي وسيع با قصرهايدلپذير داشته
است كه قصرهاي خسرو و شيرين آن بسيار معروف بوده است قصرشيرين تا سال
1270 ه . ققصبه كوچكي بود كه در جنگ جهاني اوّل مرز سربازان دولتهاي
آلمان و عثماني از يكسو و روسيه و انگلستاناز طرف ديگر بوده است. اين شهر
هم اكنون گسترش يافته و به شهري بزرگ و جذاب تبديل شده است.
جاذبه های طبیعی
رودخانه كنگاكوش ، قصر شيرين
رودخانه كنگاكوش در محدوده نفت شهر و قصرشيرين جاري است و تا مرز ايران
وعراق 60 كيلومتر طول دارد. اين رودخانه از آبخيزهاي دامنه كوههاي بندميان
و دربلوئي در 7 كيلومتري جنوبغربي گيلان غرب سرچشمه ميگيرد و پس از عبور
از دهستان ويژنان به نفتشهر وارد ميشود. در اين دهستانتغيير مسير ميدهد و
به سوي جنوب غربي روان ميشود و پس از عبور از نفت شهر به سوي غرب متوجه
شدهو به مرز ايران و عراق وارد ميشود. در اين منطقه با رودخانه كنه كبود
مخلوط شده و به صورت يك رودخانهمرزي تا 5/8 كيلومتري جنوب غربي نفتشهر
جريان مييابد و سپس به كشور عراق وارد شده و در دشتمندلي پخشميشود.
بناهای تاریخی
آتشكده چهار طاقي چهار قاپو ، قصرشيرين
يكي ديگر از آثار تاريخي مربوط به دوره ساساني در قصرشيرين،بناي آتشكده
دوره ساساني است كه با سنگ و گچ ساخته شده و يكي از بزرگترين آتشكدههاي
دوران ساسانيبشمار ميآمده است. اين آتشكده اطاقي به شكل مربع در وسط
دارد و سقف آن گنبدي شكل است. اين آتشكدهاز لحاظ شكل شباهت كاملي با
ساختمانهاي ديگر آتشكدههاي دوره ساساني دارد. عرض دهانه اصلي آتشكدهبيش
از 16 متر است
كاخ حوش كوري ، قصرشيرين
ويرانه كاخي از دوره ساساني در شمال قصرشيرين برجاي مانده است كه در نزداهالي محل به نام حوش كوري معروف است. اين كاخ در روزگار آبادي، يكي از قصرهاي بزرگ سلطنتي ساسانيبه شمار ميآمده است ولي در حال حاضر به مخروبهاي تبديل شده است .
بقاياي كاخ ساساني (عمارت خسروي) ، قصرشيرين
ويرانه چند كاخ ساساني و آثار ديگري كه حاكي از آبادي ووسعت بناهاي دوره ساساني است، در قصرشيرين باقي مانده است. مجموعه بقاياي اين بناها اكنون به نامعمارت خسروي مشهور است و احداث آنها به خسرو پرويز ساساني نسبت داده ميشود. اين قصرعظيمساساني كه بر روي صفحه بلندي ساخته شده، شامل ايوان سه جانبهاي در جلو و تالار بسيار بزرگ مستطيلي درپشت آن بوده است. مجموعه بناي قصر با 370 متر طول و 190 متر عرض، در محوطه محصوري قرار داشته كهدر حال حاضر تخريب شده ولي گوياي عظمت در دوران گذشته ميباشد.